Sinhgad Fort A Memorable Journey

West India Maharashtra Forts

   

 सिंहगड 

           पुण्याजवळच्या सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेल्या सिंहगड किल्ल्याची (पूर्वीचा 'कोंढाणा') माझी सफर, म्हणजे इतिहासाच्या पानांमध्ये थेट प्रवेश करण्यासारखं होतं. प्रत्येक पायरीवर जाणवणारं शौर्य आणि निसर्गाचं मनमोहक सौंदर्य, यामुळे ही यात्रा अविस्मरणीय ठरली.

माझा अनुभव: 'गड आला पण सिंह गेला'च्या भूमीत

    पुण्यापासून सुमारे ३५ किलोमीटर अंतरावर असलेला हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून तब्बल ४४०० फूट उंचीवर आहे. गडावर पोहोचण्यासाठी एक वळणदार गाडीरस्ता आहे, पण ट्रेकिंगची खरी मजा काही औरच आहे! मी सिंहगड गावाकडून जाणारा मध्यम श्रेणीचा, सुमारे २.७ किलोमीटरचा ट्रेक निवडला.

    चढताना थोडी दमछाक झाली, पण जसजसे वर चढत होतो, तसतसे सभोवतालचे दऱ्याखोरे आणि हिरवाईने नटलेले सह्याद्रीचे विहंगम दृश्य माझा थकवा घालवत होते. किल्ल्यावर पोहोचल्यावर, प्रत्येक दगड मला १६७० सालच्या त्या ऐतिहासिक लढाईची आठवण करून देत होता, जेव्हा छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वीर सरदार तानाजी मालुसरे यांनी आपल्या प्राणांची आहुती देऊन हा किल्ला जिंकला होता. महाराजांनी उच्चारलेले ते सुप्रसिद्ध वाक्य - "गड आला, पण सिंह गेला" - आजही इथे आल्यावर मनात रुंजी घालते.

गडावरील मुख्य आकर्षणे🔆

किल्ल्यावर फिरताना अनेक ऐतिहासिक ठिकाणे पाहायला मिळतात:

• तानाजी मालुसरे यांचे स्मारक: गडावर सुभेदार तानाजी मालुसरे यांचे स्मारक आणि अर्धपुतळा उभारण्यात आला आहे.

• छत्रपती राजाराम महाराजांची समाधी: येथे छत्रपती राजाराम महाराजांची समाधी पाहायला मिळते.

• लोकमान्य टिळकांचा बंगला: भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रणेते लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक उन्हाळ्यात येथे विश्रांतीसाठी येत असत. महात्मा गांधी आणि टिळक यांची भेट याच बंगल्यात झाली होती.
• देवटाके: किल्ल्यावर पिण्याच्या पाण्यासाठी असलेली प्राचीन पाण्याची टाकी, ज्याचे पाणी आजही वापरले जाते.

• कल्याण आणि पुणे दरवाजा: किल्ल्याला दोन मुख्य दरवाजे आहेत - पुणे दरवाजा (पूर्वेकडील) आणि कल्याण दरवाजा (पश्चिमेकडील).
• 
• 

• खाद्यप्रेमींसाठी पर्वणी🔆

    सिंहगड म्हणजे केवळ इतिहास नाही, तर खवय्यांसाठी एक मेजवानीच आहे! गडावर मिळणारी अस्सल मराठमोळी पिठलं-भाकरी, कांदा भजी, आणि थंडगार ताक खाल्ल्याशिवाय तुमची सफर अपूर्ण राहील. या स्थानिक पदार्थांनी माझा ट्रेकिंगचा सगळा थकवा पळवून लावला.

कधी भेट द्यावी🔆

• पावसाळा (जून ते सप्टेंबर): सह्याद्रीची हिरवाई आणि धुक्याचे साम्राज्य पाहण्यासाठी सर्वोत्तम काळ, पण ट्रेकिंग थोडे आव्हानात्मक असू शकते.
• हिवाळा (ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी): हवामान आल्हाददायक असते, ज्यामुळे ट्रेकिंग आणि फोटोग्राफीसाठी हा उत्तम काळ आहे.

पर्यटन आणि ट्रेकिंग🔆

सिंहगड हे पुणेकरांसाठी एक लोकप्रिय वीकेंड डेस्टिनेशन आहे.

• ट्रेकिंग: पायथ्यापासून गडावर जाण्यासाठी दोन मुख्य ट्रेकिंग मार्ग आहेत. सिंहगड गाव मार्गे जाणारा मार्ग मध्यम कठीण असून, कल्याण दरवाजा मार्गे जाणारा मार्ग अधिक आव्हानात्मक आहे.
• वाहन मार्ग: किल्ल्याच्या माथ्यापर्यंत जाण्यासाठी मोटार रस्ता उपलब्ध आहे, ज्यामुळे सर्व वयोगटातील पर्यटकांना भेट देणे सोयीचे होते.

तुम्ही इतिहासप्रेमी असाल, निसर्गप्रेमी असाल किंवा फक्त विकेंडला शांतता शोधत असाल, तरीही सिंहगड तुम्हाला एक वेगळाच अनुभव देईल. चला तर मग, आपल्या महाराष्ट्राच्या या वीरभूमीला एकदा तरी भेट द्या!